Το θέμα του μυθιστορήματος
Ένας Αμερικανός, ανυποψίαστος για το συνεχιζόμενο μαρτύριο των θυμάτων της ατομικής Βόμβας, μπαίνει οικότροφος σ’ ένα γιαπωνέζικο σπίτι. Η νεαρή οικοδέσποινα προσπαθεί με κάθε τρόπο να του κρύψει τα φριχτά της εγκαύματα και να του κρύψει πως και όλα τα άλλα μέλη της οικογένειας έχουν μέσα τους το θάνατο. Ο Αμερικανός , ανακαλύπτει σιγά-σιγά το δράμα που παίζεται γύρω του και συνειδητοποιεί το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί. Η νεαρή Γιούκα με την αφήγησή της, όπου εναλλάσσονται στιγμές τρόμου με στιγμές αγάπης κι ανθρωπιάς δεν κατηγορεί κανέναν.
Ωστόσο το κείμενο είναι τελικά το πιο αδυσώπητο κατηγορητήριο για τη βαρβαρότητα του ατομικού πολέμου.
Πρωταγωνίστρια είναι η Γιούκα, μια γυναίκα που ζει στη Χιροσίμα με τον άντρα της, τα δυο παιδιά τους και τη μικρή της αδερφή.
Ο τίτλος του βιβλίου αναφέρεται στον ποταμό Ότα, καθώς αυτός ο ποταμός είναι ο μόνος τάφος, ένας υγρός τάφος, όπου μπορούν να αφήσουν λουλούδια οι επιζώντες της πυρηνικής καταστροφής εις μνήμην όσων χάθηκαν.
Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, υποκειμενική, δηλαδή η ιστορία εξελίσσεται υπό την οπτική γωνία της Γιούκα, η οποία είναι και η αφηγήτρια, εκτός από τα σημεία όπου υπάρχει διάλογος.
Σκιαγράφηση χαρακτήρων
Σαμ: Ο Σαμ είναι Αμερικανός, που επισκέπτεται τη Χιροσίμα δεκαπέντε χρόνια μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας από τους Αμερικανούς, στις 6 Αυγούστου 1945. Συγκεντρώνει εικόνες και προσωπικές μαρτυρίες των ανθρώπων που επέζησαν της καταστροφής, παρατηρεί τις τρομακτικές συνέπειες της έκρηξης στην καθημερινότητά τους. Η φρίκη ξεπερνά τα ανθρώπινα μέτρα. Αναγνωρίζει το μεγαλείο του άρρωστου Φούμιο, του εκφράζει την ευγνωμοσύνη του για όσα του έμαθε και του υπόσχεται να διακηρύξει με κάθε τρόπο την αλήθεια των θυμάτων της Χιροσίμα. Δεν είναι τυχαίο που ο Σαμ είναι Αμερικανός, ο οποίος γνωρίζει τι προκάλεσε η κυβέρνηση του έθνους του στον Ιαπωνικό λαό, που στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν από τη μεριά των αντιπάλων. Στο πρόσωπό του βλέπουμε το ανθρώπινο πρόσωπο της Αμερικής, που συμμετέχει στην οδύνη των θυμάτων της Χιροσίμα.
Φούμιο: Ο άρρωστος άντρας της Γιούκα. Είναι ένα από τα αναρίθμητα θύματα της έκρηξης, παραμορφωμένος από την επίδραση της ραδιενέργειας. Δείχνει αξιοθαύμαστη καρτερία και υπομονή μπροστά στο θάνατο που πλησιάζει. Διακρίνεται από ψυχική ανωτερότητα και αγαπά πολύ τη γυναίκα του. Στο πρόσωπο του Σαμ αναγνωρίζει έναν φίλο και του ανταποδίδει τα αισθήματα φιλίας και εκτίμησης.
Γιούκα: Είναι αυτή που μεταφράζει στον Σαμ τις τραγικές ιστορίες και τις μαρτυρίες των επιζώντων. Υποφέρει σιωπηλά για τον άρρωστο- ετοιμοθάνατο άντρα της και τον θαυμάζει πολύ για την καρτερία και το ψυχικό μεγαλείο του. Είναι ιδιαίτερα ψύχραιμη και στηρίζει την αδελφή της. Προσπαθεί να είναι δυνατή, για να συμπαρασταθεί στον Φούμιο και στην ψυχικά πληγωμένη αδερφή της, την Οχάτσου. Προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο της για το χαμό των αγαπημένων της προσώπων, αγωνιζόμενη για την ειρήνη και κάνοντας γνωστό στον κόσμο, μέσω του Σαμ, το αποτρόπαιο έγκλημα που συντελέστηκε στη Χιροσίμα.
Οχάτσου: Η μικρή αδερφή της Γιούκα. Είναι πολύ όμορφη αλλά και πολύ ευαίσθητη. Βασανίζεται και υποφέρει από τις αναμνήσεις εκείνης της μέρας, που είδε τη μητέρα της να πεθαίνει μπροστά στα μάτια της και προσπαθεί να κρύψει τον πόνο και το φόβο της με τη σιωπή της. Νιώθει έντονη ταραχή κάθε φορά που βλέπει τις συνέπειες της ραδιενέργειας (μεταλλάξεις), γιατί φοβάται για το μέλλον το δικό της και των απογόνων της. Εξακολουθεί να νιώθει αγάπη, σεβασμό και αφοσίωση στη μητέρα της και να της προσφέρει κάθε μέρα λουλούδια στο σημείο του ποταμού που έγινε ο υγρός τάφος της.
Ερμηνεία του τίτλου του κειμένου- Τα λουλούδια της Χιροσίμα: ο διπλός τους συμβολισμός
Τα λουλούδια των επιζώντων στην όχθη του ποταμού της Χιροσίμα έχουν μεγάλη σημασία και σηματοδοτούν το βαθύτερο νόημα του κειμένου. Εκτός από το ότι αποτελούν μία πράξη σεβασμού προς τη μνήμη των νεκρών θυμάτων, συμβολίζουν παράλληλα και την ανάγκη των επιζώντων της καταστροφής να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη των χιλιάδων θυμάτων, αποτίοντας φόρο τιμής σε αυτούς, δείχνοντας κάθε μέρα ότι η φρίκη της καταστροφής παραμένει το ίδιο οδυνηρή. Με την επιλογή αυτού του τίτλου η συγγραφέας τονίζει την ευθύνη όλης της ανθρωπότητας να αγωνίζεται για την επικράτηση της ειρήνης και της ανθρωπιάς στον κόσμο, ώστε να μην ξανασυμβούν στο μέλλον παρόμοια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
ΒΑΣΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Οι οδυνηρές ψυχοσωματικές συνέπειες που είχε για τους ανθρώπους η έκρηξη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα.
ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ
Η καρτερική αντιμετώπιση του πόνου από μία οικογένεια επιζώντων του πυρηνικού ολέθρου και η αποκάλυψη στον οικότροφό τους Σαμ του μυστικού των λουλουδιών της Χιροσίμα.
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Η καταγγελία της φρίκης του πολέμου και των συνεπειών του για τον άνθρωπο. Επίσης, ο αγώνας των επιζώντων για διατήρηση της ιστορικής μνήμης, ώστε να μην επαναληφθούν τέτοια γεγονότα. Η επικράτηση της παγκόσμιας ειρήνης.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ
Το απόσπασμα αναφέρεται στις συνέπειες της ατομικής βόμβας που έριξαν οι Αμερικανοί στη Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου του 1945, στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ.
Οι άνθρωποι αρρωσταίνουν και πεθαίνουν με φριχτούς πόνους, ενώ όλοι όσοι έζησαν το κακό δεν μπορούν να ξεπεράσουν τα ψυχικά τραύματα και τις φρικτές αναμνήσεις.
Η ΨΥΧΙΚΗ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΧΑΤΣΟΥ
Η Οχάτσου έπαθε σοκ από την εικόνα του ψαριού στα πειράματα των γιατρών. Δεν ανησυχεί μόνο για το δικό της μέλλον, αλλά και για την τύχη των παιδιών της. Δεν μπορεί να ξεπεράσει τα ψυχικά της τραύματα.
ΥΠΟΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΓΙΟΥΚΑ ΣΤΗ ΝΕΚΡΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ Η ΑΠΟΡΙΑ: «κοιμάσαι εν ειρήνη;»- ο ρόλος των συνεχών ερωτημάτων
Η Γιούκα υπόσχεται στη νεκρή μητέρα της σε έναν νοερό διάλογο, να αφιερώσει τη ζωή της στον αγώνα για την ειρήνη. Οι συνεχείς ερωτήσεις της Γιούκα προς τη μητέρα της δηλώνουν την προσπάθειά της να συνομιλήσει μαζί της, δημιουργώντας την εντύπωση ότι έσπασε το φράγμα του χρόνου και του τόπου. Είναι ένας ιδιότυπος διάλογος με τη νεκρή μητέρα της.
Παράλληλα δημιουργείται ένας προβληματισμός: Είναι αρκετή η συντήρηση της μνήμης και η δική της αφοσίωση στον αγώνα για την ειρήνη, για να δικαιωθούν οι νεκροί και να βρουν παρηγοριά οι ζωντανοί; Μήπως χρειάζεται κάτι περισσότερο; Γιατί οι άνθρωποι δε διδάσκονται από τα εγκληματικά λάθη του παρελθόντος και στο βωμό του κέρδους και της εξουσίας διαπράττουν τα ίδια εγκλήματα; Πώς είναι δυνατόν, ενώ λογικά οι άνθρωποι αγαπούν τη ζωή και την ειρήνη, να κηρύσσουν πολέμους, επιλέγοντας έμπρακτα το θάνατο; Δεν είναι τυχαίο εξάλλου το γεγονός ότι το κείμενο τελειώνει με τη λέξη "ειρήνη", με το συμβολισμό και την ιδιαίτερη δυναμική που κρύβει αυτή. Η συγγραφέας με τον τρόπο αυτό περνά και το μήνυμά της μέσα από το κείμενο, που δεν είναι άλλο από τον αγώνα για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών.
ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ
-Αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, αναδρομική, από τη Γιούκα, που συμμετέχει στα γεγονότα και τα παρουσιάζει από τη δική της οπτική γωνία.
-Περιγραφές (ρεαλιστικές και σκληρότατες οπτικές, ηχητικές, κινητικές και οσφρητικές εικόνες),
-Διάλογος πραγματικός και νοερός διάλογος (σε δύο σημεία: όταν η Γιούκα ζητά άδεια από τη μητέρα της για να μιλήσει στον Σαμ και όταν την ρωτάει αν κοιμάται εν ειρήνη).
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ
Είναι το 1960, δεκαπέντε χρόνια μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας από τους Αμερικάνους στη Χιροσίμα.Γενικά υπάρχει γραμμική εξέλιξη των γεγονότων. Ωστόσο υπάρχει μία αναδρομή στο παρελθόν (η αφήγηση του θανάτου της μητέρας της Γιούκα) και μία πρόληψη, δηλαδή αναφορά στο μέλλον (όταν η ηρωίδα υπόσχεται να αφιερώσει τη ζωή της, για να μην ξαναγίνουν τέτοιες φρικαλεότητες).
ΤΟΠΟΣ
Τα γεγονότα εξελίσσονται στη Χιροσίμα 15 χρόνια μετά την έκρηξη (1960). Ο συγκεκριμένος χώρος είναι ο θάλαμος του νοσοκομείου, το γραφείο του γιατρού, ο δρόμος και η περιοχή δίπλα στο ποτάμι.
ΓΛΩΣΣΑ
Η γλώσσα της μετάφρασης είναι απλή δημοτική, σε κάποια σημεία φορτισμένη συναισθηματικά, λυρικά, ζωντανή και άμεση.
ΥΦΟΣ
Ζωηρό, άμεσο, παραστατικό, συναισθηματικά φορτισμένο- λυρικό, συγκινητικό, καταγγελτικό.
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Κυριαρχούν η φρίκη του πολέμου, η αγωνία και ο πόνος των επιζώντων. Η ανησυχία και η αγωνία για το μέλλον, η οδύνη των αναμνήσεων, η θέληση για ζωή και η καρτερία. Προβάλλεται το ψυχικό σθένος, το μεγαλείο ψυχής και η δύναμη των πληγέντων από την ατομική βόμβα της Χιροσίμα.
Πηγή: http://lessonplansinhighschool.weebly.com/lambdaomicrongammaomicrontauepsilonchinuiotaalpha.html
Ενδιαφέροντες διασικτυακοί τόποι:
Ενδιαφέροντες διασικτυακοί τόποι:
https://www.youtube.com/watch?time_continue=243&v=bygqiIx_e10&feature=emb_logo
Νικηφόρου Βρεττάκου: «Στον Ρόμπερτ Οπενχάιμερ»https://www.youtube.com/watch?time_continue=243&v=bygqiIx_e10&feature=emb_logo αφιέρωμα στη θλιβερή επέτειο από τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας.
Η ποιητική σύνθεση το